sofronisΗ έκθεση φωτογραφίας του Σωφρόνη Σωφρονίου στο σκαλί Αγλαντζιάς είναι μια ευκαιρία να ρυθμίσουμε νομίζω όλοι μας, και ειδικότερα οι καλλιτέχνες, την καλλιτεχνική μας πυξίδα που τα τελευταία χρόνια χορεύει σαν τρελή στους ρυθμούς της σύγχρονης Τέχνης.
Μια έκθεση χωρίς επιτήδευση που γίνεται ακόμη πιο δύσκολη από τη στιγμή που το μέσο το οποίο χρησιμοποιεί έχει δυστυχώς ταυτιστεί με τη δημοσιογραφία και τα ΜΜΕ. Κι όμως, καμία επίκληση στο συναίσθημα του θεατή, καμία φωτογραφία πρωτοσέλιδου. Η φωτογραφία γίνεται σκοπός χωρίς να υποβιβάζεται στο ρόλο του μέσου. Ότι είχε να πει ο καλλιτέχνης το είπε. Το θεματικό τους εύρος τεράστιο αφού καλύπτει σχεδόν ολόκληρο τον πλανήτη. Επιπόλαια κάποιος θα μπορούσε να τις χαρακτηρίσει ως “ταξιδιωτικές” φωτογραφίες. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι το θέμα περνάει σε δεύτερο πλάνο. Γίνεται απλά η αφορμή για να ξεκινήσει ο φωτογράφος τη διαδρομή του και να καταλήξει στην τέχνη. Δεν είναι εύκολο να κρατάς στα χέρια μια φωτογραφική, να γυρίζεις τον κόσμο και να μην κάνεις φωτορεπορτάζ! Να κάνεις απλά τέχνη.

political art“Ο πολιτικός οφείλει να μη διαφέρει σαν αντίληψη απ' τον καλλιτέχνη”
“Δημόσια και Ιδιωτικά”, Οδυσσέας Ελύτης 1990

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά από αυτή την κρυστάλλινη δήλωση του Ελύτη, ο πολιτικός και ο καλλιτέχνης συναντήθηκαν τελικά αλλά από λάθος δρόμο. Αντί ο πολιτικός να ανεβεί ποιοτικά και να πλησιάσει τον καλλιτέχνη, κατρακύλησε ο καλλιτέχνης και βρήκε τον πολιτικό.

Τα τελευταία χρόνια, η political Art μονοπωλεί τις πρωτιές στο παγκόσμιο καλλιτεχνικό στερέωμα, ενώ όσο περνάει ο καιρός, η “πολιτικοποιημένη τέχνη” παίρνει πλέον διαστάσει εμμονής. Τα έργα τέχνης μετατράπηκαν σε οργανωμένες εκδηλώσεις πολιτικής διαμαρτυρίας (από εδώ και ο όρος activicm Art) ενώ έχει γίνει σχεδόν της μόδας οι καλλιτέχνες να στηρίζουν φανερά πολιτικούς υποψηφίους σε εκλογικές αναμετρήσεις. Οι αισθητική δίνει τη θέση της σε πολιτικά σύμβολα και τα μηνύματα του έργου γίνονται συνθήματα και πολιτικές ατάκες τη στιγμή που ολόκληρες επιτροπές καλλιτεχνικών οργανώσεων παγκόσμιας εμβέλειας δίνουν με τις διακηρύξεις τους ξεκάθαρη πολιτική γραμμή στους συμμετέχοντες καλλιτέχνες.

thiesΠέρασαν ήδη 10 μέρες από την παρουσίαση των φωτογραφιών του Μενέλαου Πίττα στη Φωτοδό και όμως οι διάφορες εκκρεμότητες αυτής της περιόδου δεν ήταν αρκετές για να σβήσουν από το μυαλό μου εκείνα τα 2-3 πράγματα που από εκείνο το βράδυ σκέφτομαι συνέχεια. Είναι κάποιες πτυχές του έργου του Μελή που για κάποιο λόγο περνούν απαρατήρητες, ασχολίαστες εννοώ, είτε από τον ίδιο είτε από τον κόσμο που βλέπει τις φωτογραφίες του.  

Βλέποντας το Μελή να μιλάει για το περιεχόμενο των φωτογραφιών του, θα τον ακούσουμε συχνά να λέει ότι φωτογραφίζει κάποιες Θείες, μπουκάλες, ανθρώπους που μαγειρεύουν ή ταξιδεύουν, τον γραφικό “τρελό” της γειτονιάς κλπ. Διαφωνώ σε όλα. Στην πραγματικότητα ο Μελής φωτογραφίζει φωτογραφίες.

asximitexniΕπιστρέφεις πίσω στη χώρα σου μετά από τις “κουλτουριάρικες” διακοπές που για τόσο καιρό σχεδίαζες και περίμενες με ανυπομονησία. Δεν χρειάζεται και πολλά για ν' ανοίξει το μάτι και η ψυχή του φιλότεχνου ανθρώπου. Λίγες μόνο μέρες σε μια πόλη της Ευρωπαϊκής μας γειτονιάς είναι αρκετές για να σε φέρουν κοντά στα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της σύγχρονης τέχνης. Τουλάχιστον αυτό είναι το πλάνο, η θεωρεία που λέμε. Διότι στην πραγματικότητα η σύγχρονη Τέχνη βρίσκεται από καιρό τώρα πολύ πιο κάτω από τις προσδοκίες ακόμα και του μέσου θεατή/ επισκέπτη. Τα σπουδαιότερα μουσεία του κόσμου, στις πιο γνωστές καλλιτεχνικές πρωτεύουσες του κόσμου, φιλοξενούν έργα των πιο διάσημων καλλιτεχνών του κόσμου που δυστυχώς σε αφήνουν τραγικά αδιάφορο.

giannos3Προχτές το βράδυ στη Φωτοδό ο Γιάννος Ορφανός παρουσίασε τις φωτογραφίες του. Εκλεπτυσμένα παραδείγματα σύνθεσης, αρμονίας και υψηλής αισθητικής. Μην ξαφνιαστεί κανένας από τους χαρακτηρισμούς και μην βιαστείτε να διερωτηθείτε αν μιλάω για κάποιον φτασμένο φωτογράφο παγκοσμίου φήμης. Φυσικά και όχι. Ο Γιάννος είναι ένας αρχιτέκτονας που ταξιδεύει πολύ. Κι ενώ οι σελίδες του διαβατηρίου του γεμίζουν ασταμάτητα, τα μεγαλύτερα ταξίδια τα κάνουν οι φωτογραφίες του. Δυο αντίστροφοι όγκοι μιας σκάλας που συνομιλούν αιώνια με μια γέφυρα στο φόντο, μια λοξή γραμμή που ακολουθεί παράλληλα μια λευκή λοξή επιφάνεια σε ένα σπίτι του Λε Κορμπουζιέ, μερικές πέτρες που εξέχουν γεωμετρικά από ένα τοίχο δίνοντας μια υποψία μοτίβου. Ακόμα και οι αντανακλάσεις ή οι ερειπωμένοι χώροι, θέματα γενικά φθαρμένα από τον φωτογραφικό φακό, μέσα από τις φωτογραφίες του Γιάννου γράφουν διαφορετικά. Κόβει προσεχτικά τις εικόνες του χρησιμοποιώντας ελεύθερα διάφορα φορμά.