penoneΤον τελευταίο καιρό, η πλειοψηφία των ανθρώπων της Τέχνης στην Κύπρο αναρωτιέται γιατί οι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες λαμβάνουν τόση ψηλή οικονομική βοήθεια από τις κυβερνήσεις τους στην περίοδο της πανδημίας, σε αντίθεση με τους ίδιους που ακόμη αγωνίζονται για τα αυτονόητα. Η αλήθεια είναι ότι σ’ αυτή την εξίσωση του πολιτισμού, της οποίας το αποτέλεσμα στη χώρα μας βγαίνει πάντα λάθος, κράτος και καλλιτέχνες έχουμε το ίδιο μερίδιο ευθύνης. Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν θα έπρεπε να ήταν:


Γιατί στην υπόλοιπη Ευρώπη το κράτος επενδύει στην Τέχνη ενώ στην Κύπρο επενδύει σε καλλιτέχνες, δηλαδή σε άτομα;

banksy coronavirusΠολλά πράγματα δε θα είναι τα ίδια μετά την κρίση αυτής της πανδημίας. Όσο πιο πολύ το ακούμε τόσο πιο πολύ το συνειδητοποιούμε κι εμείς οι ίδιοι. Και είναι επίσης ξεκάθαρο σε όλους μας ότι παρ’ όλους τους θανάτους, και τις τραγικές καταστάσεις που αφήνει πίσω της αυτή η εμπειρία, οι περισσότερες αλλαγές που θα επιφέρει θα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Λες και η ανθρωπότητα χρειαζόταν ένα γερό μάθημα για να αναθεωρήσει τις προτεραιότητες της στην κοινωνική δομή, για να βελτιώσει τις σχέσεις της με το οικοσύστημα που τη φιλοξενεί, για να ξαναβρεί τέλος πάντων τις χαμένες της αξίες. Σαν πυξίδα που απομαγνητίστηκε και έχασε το μαγνητικό της Βορρά, η παγκόσμια κοινωνία συγκρούστηκε με το παγόβουνο των συνεπειών της απληστίας και της απερισκεψίας της. Μικρή ελπίδα για το μέλλον λοιπόν, το γεγονός ότι κάποια πράγματα τουλάχιστον θα βελτιωθούν.

picabiaΑυτή η εμμονή να κολλάμε πάντα το στοιχείο της έρευνας σε οτιδήποτε καλλιτεχνικό, είναι νομίζω η απόδειξη ότι το πραγματικό μας πρόβλημα είναι η έλλειψη μέτρου στα πράγματα. Διότι, δε λέω, σίγουρα υπήρξαν καλλιτέχνες που χρησιμοποίησαν την έρευνα ως μέθοδο για τα έργα τους, και φυσικά αρκετά αριστουργήματα της παγκόσμιας Τέχνης είναι αποτέλεσμα μιας ερευνητικής διαδικασίας από πλευράς των δημιουργών τους. Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να δικαιολογήσει αυτό που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια.

quantum2Σκέφτομαι μια τέχνη που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές πνευματικές ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου. Μια τέχνη που θα απελευθερώσει επιτέλους την καλλιτεχνική δημιουργία από τον μάταιο φαύλο κύκλο στον οποίο έχει εγκλωβιστεί κυρίως από τις αρχές του 21ου αιώνα. Θα την ονόμαζα Κβαντική Τέχνη.

Η Κβαντική Τέχνη ανατρέπει την παραδοσιακή σχέση του έργου τέχνης με το στοιχείο του χρόνου. Δεν είναι επίκαιρη (τουλάχιστον όχι με τη δημοσιογραφική έννοια του όρου) και επομένως δεν χρησιμοποιεί ούτε τις τεχνικές ούτε τη θεματολογία των media. Η Κβαντική τέχνη είναι διαχρονική διότι η αισθητική της είναι τέτοια, δεν εξαρτάται από εφήμερα εκφραστικά μέσα. 

kounellis cora

Το Φεβρουάριο του 2017 πέθανε ο Γιάννης Κουνέλλης. Στην κηδεία του στη Βασιλική της Santa Maria in Montesanto, ανάμεσα σε πολλές ομιλίες και επικήδειους, ακούστηκαν και τα λόγια του Bruno Corà. Λόγια ποιητικά όπως όφειλε εξάλλου, λόγια διεισδυτικά, αληθινά και φορτισμένα. Λόγια ενός φίλου από τα παλιά μπροστά στο φέρετρο ενός φύλακα των απόκρυφων μυστικών της δημιουργίας.

Στο Γιάννη Κουνέλλη

Ο Κουνέλλης μας έχει αφήσει. Και μπροστά σ’αυτό το δυσαναπλήρωτο κενό στεκόμαστε εκστασιασμένοι και αμήχανοι, συνειδητοποιώντας τη δυσκολία μας να το πιστέψουμε. Έφυγε γρήγορα, όπως ακριβώς συνήθιζε να δουλεύει τα τελευταία χρόνια. Γρήγορα, και ακόμη πιο γρήγορα διότι πίστευε ότι η πραγματικότητα και ο χρόνος μας άλλαζαν βιαστικά με ένα τρόπο που ποτέ δεν αντιληφθήκαμε προηγουμένως. Αυτό θα μπορούσε και από μόνο του να εξηγήσει τα πρόσφατα στάδια της καλλιτεχνικής του πορείας.