quantum2Σκέφτομαι μια τέχνη που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές πνευματικές ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου. Μια τέχνη που θα απελευθερώσει επιτέλους την καλλιτεχνική δημιουργία από τον μάταιο φαύλο κύκλο στον οποίο έχει εγκλωβιστεί κυρίως από τις αρχές του 21ου αιώνα. Θα την ονόμαζα Κβαντική Τέχνη.

Η Κβαντική Τέχνη ανατρέπει την παραδοσιακή σχέση του έργου τέχνης με το στοιχείο του χρόνου. Δεν είναι επίκαιρη (τουλάχιστον όχι με τη δημοσιογραφική έννοια του όρου) και επομένως δεν χρησιμοποιεί ούτε τις τεχνικές ούτε τη θεματολογία των media. Η Κβαντική τέχνη είναι διαχρονική διότι η αισθητική της είναι τέτοια, δεν εξαρτάται από εφήμερα εκφραστικά μέσα. 

picabiaΑυτή η εμμονή να κολλάμε πάντα το στοιχείο της έρευνας σε οτιδήποτε καλλιτεχνικό, είναι νομίζω η απόδειξη ότι το πραγματικό μας πρόβλημα είναι η έλλειψη μέτρου στα πράγματα. Διότι, δε λέω, σίγουρα υπήρξαν καλλιτέχνες που χρησιμοποίησαν την έρευνα ως μέθοδο για τα έργα τους, και φυσικά αρκετά αριστουργήματα της παγκόσμιας Τέχνης είναι αποτέλεσμα μιας ερευνητικής διαδικασίας από πλευράς των δημιουργών τους. Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να δικαιολογήσει αυτό που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια.

sofronisΗ έκθεση φωτογραφίας του Σωφρόνη Σωφρονίου στο σκαλί Αγλαντζιάς είναι μια ευκαιρία να ρυθμίσουμε νομίζω όλοι μας, και ειδικότερα οι καλλιτέχνες, την καλλιτεχνική μας πυξίδα που τα τελευταία χρόνια χορεύει σαν τρελή στους ρυθμούς της σύγχρονης Τέχνης.
Μια έκθεση χωρίς επιτήδευση που γίνεται ακόμη πιο δύσκολη από τη στιγμή που το μέσο το οποίο χρησιμοποιεί έχει δυστυχώς ταυτιστεί με τη δημοσιογραφία και τα ΜΜΕ. Κι όμως, καμία επίκληση στο συναίσθημα του θεατή, καμία φωτογραφία πρωτοσέλιδου. Η φωτογραφία γίνεται σκοπός χωρίς να υποβιβάζεται στο ρόλο του μέσου. Ότι είχε να πει ο καλλιτέχνης το είπε. Το θεματικό τους εύρος τεράστιο αφού καλύπτει σχεδόν ολόκληρο τον πλανήτη. Επιπόλαια κάποιος θα μπορούσε να τις χαρακτηρίσει ως “ταξιδιωτικές” φωτογραφίες. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι το θέμα περνάει σε δεύτερο πλάνο. Γίνεται απλά η αφορμή για να ξεκινήσει ο φωτογράφος τη διαδρομή του και να καταλήξει στην τέχνη. Δεν είναι εύκολο να κρατάς στα χέρια μια φωτογραφική, να γυρίζεις τον κόσμο και να μην κάνεις φωτορεπορτάζ! Να κάνεις απλά τέχνη.

kounellis cora

Το Φεβρουάριο του 2017 πέθανε ο Γιάννης Κουνέλλης. Στην κηδεία του στη Βασιλική της Santa Maria in Montesanto, ανάμεσα σε πολλές ομιλίες και επικήδειους, ακούστηκαν και τα λόγια του Bruno Corà. Λόγια ποιητικά όπως όφειλε εξάλλου, λόγια διεισδυτικά, αληθινά και φορτισμένα. Λόγια ενός φίλου από τα παλιά μπροστά στο φέρετρο ενός φύλακα των απόκρυφων μυστικών της δημιουργίας.

Στο Γιάννη Κουνέλλη

Ο Κουνέλλης μας έχει αφήσει. Και μπροστά σ’αυτό το δυσαναπλήρωτο κενό στεκόμαστε εκστασιασμένοι και αμήχανοι, συνειδητοποιώντας τη δυσκολία μας να το πιστέψουμε. Έφυγε γρήγορα, όπως ακριβώς συνήθιζε να δουλεύει τα τελευταία χρόνια. Γρήγορα, και ακόμη πιο γρήγορα διότι πίστευε ότι η πραγματικότητα και ο χρόνος μας άλλαζαν βιαστικά με ένα τρόπο που ποτέ δεν αντιληφθήκαμε προηγουμένως. Αυτό θα μπορούσε και από μόνο του να εξηγήσει τα πρόσφατα στάδια της καλλιτεχνικής του πορείας.

political art“Ο πολιτικός οφείλει να μη διαφέρει σαν αντίληψη απ' τον καλλιτέχνη”
“Δημόσια και Ιδιωτικά”, Οδυσσέας Ελύτης 1990

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά από αυτή την κρυστάλλινη δήλωση του Ελύτη, ο πολιτικός και ο καλλιτέχνης συναντήθηκαν τελικά αλλά από λάθος δρόμο. Αντί ο πολιτικός να ανεβεί ποιοτικά και να πλησιάσει τον καλλιτέχνη, κατρακύλησε ο καλλιτέχνης και βρήκε τον πολιτικό.

Τα τελευταία χρόνια, η political Art μονοπωλεί τις πρωτιές στο παγκόσμιο καλλιτεχνικό στερέωμα, ενώ όσο περνάει ο καιρός, η “πολιτικοποιημένη τέχνη” παίρνει πλέον διαστάσει εμμονής. Τα έργα τέχνης μετατράπηκαν σε οργανωμένες εκδηλώσεις πολιτικής διαμαρτυρίας (από εδώ και ο όρος activicm Art) ενώ έχει γίνει σχεδόν της μόδας οι καλλιτέχνες να στηρίζουν φανερά πολιτικούς υποψηφίους σε εκλογικές αναμετρήσεις. Οι αισθητική δίνει τη θέση της σε πολιτικά σύμβολα και τα μηνύματα του έργου γίνονται συνθήματα και πολιτικές ατάκες τη στιγμή που ολόκληρες επιτροπές καλλιτεχνικών οργανώσεων παγκόσμιας εμβέλειας δίνουν με τις διακηρύξεις τους ξεκάθαρη πολιτική γραμμή στους συμμετέχοντες καλλιτέχνες.